Naar een duurzame (lokale) economie

 
In Nederland en Europa zitten we midden in een kredietcrisis en schuldencrisis. Tegelijkertijd wordt de wereld geconfronteerd met een hardnekkige milieu- en grondstoffencrisis die op de economie en de samenleving een zware wissel trekt en zeker nog zal gaan trekken. De geboden oplossingen blijven meestal binnen de oude vertrouwde economische denkkaders en structuren want aan een aantal dieperliggende oorzaken wordt weinig aandacht besteed.
 
De meest gepropageerde oplossing is: ‘we zullen ons uit de crisis moeten groeien’. Maar is die wil en dwang tot economische groei niet juist een belangrijke oorzaak van de huidige economische en ecologische crisis? Zou het daarom voor de stabiliteit en duurzaamheid van de samenleving niet beter zijn als we voor onze welvaart niet, of veel minder, afhankelijk van economische groei zouden zijn? En is de structuur van ons financiële systeem niet een belangrijke achterliggende oorzaak van zowel de economische als ecologische crisis gekenmerkt als dit systeem wordt door kortetermijndenken, het scheppen van grote hoeveelheden geld en van steeds weer nieuwe financiële luchtbellen? Is het BBP wel een goede meetlat voor welvaart? Heeft iets alleen waarde als dit in geld uit te drukken is? Staat de huidige economie nog wel ten dienste van mensen, van hun welvaart en aspiraties en van hun bestaanszekerheid of is deze een doel op zich geworden? Kunnen we een hoog welvaartsniveau behouden zonder fundamentele veranderingen in de economie, zonder een eerlijkere verdeling van werk en schaarse grondstoffen en zonder de milieucrisis in te dammen?
 
Dit soort vragen leven bij steeds meer mensen en wellicht ook bij u. Tijdens deze cursus wordt een poging gedaan daar antwoorden op te geven.
 
---------------------------------------------------------------------

 
2 Dinsdag 20 november
Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid John (en eventueel
Frans) Met Wat betekent de transitie naar een duurzame economie voor de
werkgelegenheid en de verdeling van arbeid en inkomen. Waarin wordt
geïnvesteerd?
Docenten John Huige en Frans van der Steen

 
3 Dinsdag 27 november
Hervorming financiële stelsel
Welke hervormingen zijn nodig en hoe krijgen we dat voor elkaar?
Docent: Rens van Tilburg

4 Dinsdag 4 december
Houd het zo klein mogelijk; een pleidooi voor een vitale en houdbare
lokale en regionale economie
Docenten Martijn van der Linden en Frans van der Steen
 
 
Ted van Hees is politicoloog en werkt bij OxfamNovib als beleidsadviseur op rechtvaardige belastingen en internationalisering van Eerlijke BankWijzer (www.eerlijkebankwijzer.nl), die hij coördineert.
 
John Huige werkt als zelfstandig adviseur op het terrein van duurzaamheid en als interim leidinggevende. Daarvoor was hij o.m. directeur van de PvdA, van het NIVON en docent economie en arbeidsverhoudingen. Hij publiceert op de terreinen van politiek,  economie en duurzaamheid.
 
Frans van der Steen is directeur van het Haags Milieucentrum en lid van het Platform Duurzame en Solidaire Economie. Hij zet zich met name in voor een vitale, houdbare Haagse lokale economie die ten dienste staat van de leefkwaliteit en bestaanszekerheid van Haagse burgers.
 
Rens van Tilburg is via de universiteit van Utrecht als senior onderzoeker verbonden aan de Stichting onderzoek Multinationale Ondernemingen en secretaris van het Sustainable Finance Lab. Als columnist is hij verbonden aan de Volkskrant.
 
Martijn Jeroen van der Linden streeft in verschillende rollen naar verandering van economische systemen, onder andere als coördinator van het Platform Duurzame en Solidaire Economie. Hij studeerde Bedrijfseconomie in Tilburg en werkte 5 jaar in de financiële sector bij ING.
 
 
Toelichting 20 november
Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid
Punt op de horizon bij de transitie naar een duurzame en solidaire economie is een zgn. steady state economy, een dynamische leefbare maatschappij niet langer gericht op: meer, meer, meer.  Daarvoor moeten we de achtergronden weten en hoe we vanuit de huidige economie van nu de zaak kunnen verbouwen. Hoe kunnen we stap voor stap komen tot een materie-arme economie. Hoe ziet de werkgelegenheid en de investeringen er uit in zo een economie. Moeten we niet naar het eerlijker verdelen van het beschikbare werk en wat zijn daarvan de gevolgen voor onze inkomens. Wat is er al zichtbaar van deze veranderingen.
 
Toelichting 27 november
Hervorming financiële stelsel
De stormachtige ontwikkelingen die de financiële wereld de laatste decennia heeft doorgemaakt worden besproken. Hoe de financiële markten werden geliberaliseerd en nationale grenzen overschreden, hoe ze alsmaar ingewikkelder producten ontwikkelden.  Wat zijn de oorzaken van de financiële crisis, de tekorten van de huidige  hervormingsagenda en ideeën voor meer ingrijpende veranderingen. Besproken wordt wat  de oorsprong en geschiedenis van geld is: Wat is geld? Waar komt het vandaan? Moeten we naar meerdere muntsoorten? Wat is de invloed van rente en moeten we naar geld zonder rente? Moet de geldschepping weggehaald worden bij private banken?
 
Toelichting 4 december
Pleidooi voor een vitale en houdbarelokale en regionale economie
In veel gevallen is een regionale economie stabieler en beheersbaarder dan de afhankelijkheid van een grillige wereldeconomie waarbinnen de nadruk ligt op winstmaximalisatie en schaalvergroting. Besluitvorming op regionaal niveau leidt tot meer transparantie en directe aansprakelijkheid. Regionale productie leidt tot lokale werkgelegenheid, kostenbesparing, het sluiten van kringlopen en het behoud van winsten binnen de lokale gemeenschap ipv deze weg te laten lekken naar andere landen, grote ondernemingen en aandeelhouders. Daarnaast biedt een regionale economie de mogelijkheid om een complementaire munteenheid in te voeren die ongevoelig is voor fluctuaties op de wereldmarkt.
 
 
In samenwerking met het Platform voor een Duurzame en Solidaire Economie